Kryształ w fizyce, chemii i mineralogii to ciało stałe, którego strukturę wewnętrzną cechuje uporządkowanie dalekiego zasięgu we wszystkich kierunkach. Rozprasza jeden promień w dziesiątki odblasków, za każdym razem innych. Przez pryzmat 15-letniego kryształu widać wszystko, ale gdy przez niego spojrzysz, zawsze ujrzysz światło.
Tak, tak, Drogi Czytelniku, Droga Czytelniczko – to już 15 lat, od kiedy w 1996 roku ukazał się pierwszy numer czasopisma kulturalno-literackiego „Pro Arte”. Od tego czasu skład redakcji wielokrotnie ulegał zmianie, ale wszystkich autorów zawsze łączyła pasja do sztuki oraz chęć udoskonalania swojego warsztatu (krytyczno)literackiego. Piętnastolecie to dobra okazja do podsumowań dotychczasowych działań, do promocji pisma, ale przede wszystkim – do świętowania!
Całodzienna impreza kulturalno-literacka miała miejsce 13 października (i nie był to piątek) w Klubie Piekarnia na ul. Piekary 12a. Tematyce festiwalu sprzyjało miejsce spotkania, które inspiruje swoją architekturą i wystrojem. Program składał się z dwóch części. Pierwszą stanowił „Ciążeń Bis”, czyli głośne czytanie utworów literackich, dające możliwość spotkania się z tekstem na zupełnie innej płaszczyźnie interpretacyjnej. Pomysł, zaczerpnięty z dwukrotnego wyjazdu redakcji do Ciążenia, okazał się dobrym pretekstem do dyskusji na temat literatury współczesnej. Czy porównywanie tekstów Justyny Bargielskiej i Etgara Kereta to dobry pomysł? Podczas„Ciążenia Bis” nie było nic niemożliwego – każdy mógł wypowiedzieć się na temat przeczytanych na głos utworów.
Po części warsztatowej Zuzanna Kołupajło zaprezentowała nową stronę internetową (www.proarte.net.pl) i nowe działy, które wchodzą w skład pisma online i odróżniają nas od innych czasopism kulturalnych: Aleje Bibianny, Strych oraz Trans-lat-lantyk. Prezentacja była połączona z rozmową z ludźmi z pasją, poprowadzoną przez Piotra Pławuszewskiego. Elżbieta Andrzejewska opowiedziała jako kustosz muzealny o Kazimierze Iłłakowiczównie, Roman Romanowski o księgarni Tristero działającej przy kawiarni Głośna, a Viktoria Szathmary-Kellerman, jako tłumaczka, mówiła o trudnej sztuce przekładu.
Późniejsza projekcja filmu, który łączył fragmenty archiwalnego nagrania dawnych redaktorów „Pro Arte” z roku 1996 i prezentację zdjęć ilustrujących nasze teraźniejsze działania, budziła wiele emocji – wiele uśmiechów. Była to chwila wspomnień i podsumowań dla byłej i aktualnej redakcji oraz zachęta do współpracy z „Pro Arte”. Muzyka to najlepsze zwieńczenie dnia. Wieczorem wystąpił zespół Secondband z naszą redakcyjną koleżanką, Pauliną Basińską, jako wokalistką. I tak ostatnie rozmowy odbyły się wśród dźwięków i słów poezji śpiewanej.
Obchodom 15-lecia towarzyszyła również wystawa w holu Biblioteki Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej przy Collegium Maius, przedstawiająca historię czasopisma oraz poszczególne sylwetki byłych redaktorów. Można było zapoznać się z wielobarwnymi wspomnieniami i wypowiedziami na temat „Pro Arte” oraz obejrzeć archiwalne zdjęcia. W końcu każdy, patrząc na przeszłość-kryształ, widząc to samo, widzi inaczej...
Zachęcamy do zapoznania się z fotorelacją z Jubileuszu autorstwa Katarzyny Kończal!